Zacieraczki samojezdne

Jeden wirnik ma granicę wielkości, której nie da się przekroczyć: im większy talerz, tym trudniej utrzymać go płasko na nierównej jeszcze powierzchni i tym większy moment obrotowy wraca do operatora. Rozwiązaniem nie jest powiększanie wirnika, tylko podwojenie go i ustawienie obu w przeciwnych kierunkach obrotu.

Ta konstrukcja daje trzy rzeczy naraz. Po pierwsze — szerokość przejścia: wirniki o średnicy 970 mm obrabiają w TPT-836 pas 1 910 mm, a większa maszyna TPT-1046 pas 2 380 mm. Oba wirniki zachodzą na siebie w osi maszyny, więc między nimi nie zostaje nieobrobiony ślad.

Po drugie — zniesienie momentu reakcyjnego. W maszynie jednowirnikowej obracający się talerz spycha uchwyt w bok i operator musi ten napór równoważyć całą zmianę. Dwa wirniki kręcące się przeciwnie znoszą się nawzajem, dlatego maszyna samojezdna stoi w miejscu, dopóki operator sam nie zada jej kierunku pochyleniem płaszczyzn wirników. Kół nie ma — maszyna jedzie po tym, czym zaciera.

Po trzecie — docisk. 350 kg masy własnej TPT-836 rozkłada się na powierzchnię łopatek i wciska je w beton z siłą, której nie da się wygenerować ręcznie. W TPT-1046 ten sam efekt wzmacnia podwyższona konstrukcja: masa rozkłada się równomierniej na obu wirnikach, zamiast koncentrować się z przodu maszyny.

Dwie liczby w wierszach „średnica zacierania" i „szerokość przejścia" opisują co innego i obie są potrzebne. Pierwsza to koło zataczane przez same łopatki. Druga to pas, jaki maszyna obrabia z założonymi talerzami — talerze wystają poza obrys łopatek, a wirniki zachodzą na siebie w osi maszyny, więc pas nie jest prostą sumą dwóch średnic.

Przekładnia EHG ma zęby skośne (helikoidalne) zamiast ślimakowych. Zazębienie skośne wchodzi stopniowo, a nie skokowo, więc przenosi większy moment przy mniejszym wydzielaniu ciepła i pracuje ciszej. W maszynie, która chodzi kilka godzin pod pełnym obciążeniem, temperatura przekładni jest realnym ograniczeniem — dlatego ten element decyduje o żywotności maszyny bardziej niż sam silnik.

Moment idzie z silnika wałem osadzonym na smarowalnych łożyskach, przez dwa przeguby kardana. Przeguby przenoszą napęd także wtedy, gdy płaszczyzna wirnika jest pochylona — a jest pochylana za każdym razem, gdy maszyna zmienia kierunek. Bez nich każde skręcenie byłoby obciążeniem dla wału.

Do pilnowania są więc dwie rzeczy: poziom oleju w silniku (1,6 l w TPT-836, 2,4 l w TPT-1046) i smarowanie łożysk wału. Sam osprzęt roboczy zużywa się osobno — łopatki i talerze wymienia się kompletami.

Maszyna samojezdna pracuje po kilka godzin bez zejścia z fotela, więc stanowisko nie jest dodatkiem. TPT-836 ma licznik motogodzin, który wyznacza terminy wymiany oleju, światła LED do pracy w hali bez okien i przy wylewkach nocnych, gniazdo USB oraz osobną dźwignię zraszania.

Zbiornik wody ze zraszaniem podaje wodę na obrabianą powierzchnię z poziomu fotela. Ogranicza pylenie i ułatwia prowadzenie łopatek na powierzchni, która zaczyna już przesychać — bez schodzenia z maszyny i przerywania przejścia.

Za bezpieczeństwo odpowiada automatyczne wyłączanie po zejściu operatora. Maszyna bez operatora nie ma jak się zatrzymać sama — jedzie po łopatkach dalej, w kierunku ostatniego pochylenia wirników, po świeżej posadzce. Układ odcinający napęd w chwili opuszczenia fotela rozwiązuje dokładnie ten scenariusz.

Osobna sprawa to spaliny. Silniki są spalinowe, a posadzki wylewa się w halach, magazynach i garażach podziemnych, czyli w przestrzeniach zamkniętych. Tlenek węgla nie ma zapachu ani koloru, a stężenie rośnie tym szybciej, im mniejsza kubatura i szczelniejszy obiekt. Przy pracy pod dachem obowiązkiem jest wymuszona wentylacja — otwarte bramy same nie wystarczą, jeśli nie ma przez co przewiać powietrza na wylot.

Najpierw sprawdź, czy maszyna wjedzie

To jest kryterium zerojedynkowe i rozstrzyga się przed rozmową o wydajności. TPT-836 ma wymiary 1960 × 1080 × 1290 mm i waży 350 kg, więc trzeba dla niej mieć przejazd, pochylnię i nośność stropu. W obiektach z niskim nadprożem, bramą o ograniczonej wysokości albo w garażu podziemnym decyduje trzeci wymiar — i po to jest wersja Low Rider o tych samych parametrach roboczych, ale niższej sylwetce.

Licz pas przejścia, nie moc silnika

Różnica między maszynami to 1 910 a 2 380 mm pasa, czyli o jedną czwartą mniej przejść na tej samej płycie. Moc silnika idzie za tym, a nie odwrotnie: 35 KM w TPT-1046 wynika z tego, że trzeba napędzić większe wirniki, a nie z tego, że maszyna zaciera „mocniej". Przy planowaniu przelicz szerokość pasa na liczbę przejść w oknie czasowym wiązania — to ono, a nie maszyna, wyznacza granicę.

Sprawdź zakres obrotów pod swoją technologię

TPT-836 reguluje obroty w zakresie 70–150 obr./min, TPT-1046 — od zera do 180 obr./min. Start od zera ma znaczenie przy wjeździe na świeżą płytę i przy pierwszym przejściu talerzem, gdy każde szarpnięcie zostawia ślad. Górne 180 obr./min pracuje na ostatnich przejściach, przy dużym kącie łopatek, gdy liczy się już tylko domykanie powierzchni.

Policz, czym będziesz zacierał

Obie maszyny mają w standardzie dwa talerze startowe, czyli komplet na pierwsze przejście. Łopatki są osprzętem zużywalnym i kupuje się je osobno — po 8 sztuk na maszynę, zawsze kompletem, żeby nacisk na wszystkich ramionach był równy. Przy posadzce z posypką utwardzającą zużycie łopatek rośnie wyraźnie, więc drugi komplet na budowie nie jest przesadą.

Moment wjazdu, kolejność przejść i dobór osprzętu do etapu opisuje kategoria nadrzędna zacieraczki do betonu. Pasa przy ścianach, narożników i okolic słupów maszyna samojezdna nie dosięgnie — tam pracują zacieraczki jednowirnikowe. Talerze na pierwsze przejście i łopatki na wykończenie są w łopatkach i talerzach do zacieraczek, a gdy okno czasowe zostało przekroczone i posadzka stwardniała, zostają szlifierki do betonu.