Łaty do betonu

Oba narzędzia są długie, oba pracuje się na drążku i oba nazywa się potocznie łatami. Robią jednak co innego i wchodzą w innym momencie, a pomylenie ich kończy się posadzką, która wygląda dobrze i nie trzyma poziomu.

Łata ściągająca zabiera nadmiar mieszanki i ustala rzędną. Prowadzi się ją po prowadnicach albo po zagęszczonym betonie ruchem posuwisto-zwrotnym, a materiał odkłada się przed profilem i jest zgarniany. Na tym etapie liczy się sztywność — łata, która ugina się na środku, przenosi to ugięcie prosto na posadzkę.

Lizak, czyli bull float, przychodzi zaraz potem i nie zbiera już materiału. Przeciągnięcie profilu przez powierzchnię wciska kruszywo pod warstwę zaprawy, wyrównuje drobne nierówności i wyciąga mleczko na wierzch. Pracuje się nim z krawędzi płyty, na drążku, bez wchodzenia w beton — i to jest drugi, obok wydajności, powód, dla którego profil siedzi na rurze.

Praktyczna konsekwencja: jedno nie zastępuje drugiego. Lizakiem nie da się ściągnąć betonu do poziomu, bo profil jest za wąski i nie ma o co się oprzeć. Łatą ściągającą nie da się zamknąć powierzchni, bo jej krawędź zbiera zaprawę zamiast ją rozprowadzać.

Wybór między magnezem a aluminium sprowadza się do momentu pracy. Magnez wchodzi zaraz po ściągnięciu, gdy powierzchnia jest jeszcze mokra i wszystko inne by się do niej kleiło. Aluminium radzi sobie chwilę później i jest wyraźnie sztywniejsze, co ma znaczenie przy profilach 1 524 i 1 829 mm — im dłuższy profil, tym łatwiej o ugięcie w środku, które odkłada się na posadzce jako zagłębienie.

Szerszy profil to mniej przejść, ale trudniejsze prowadzenie. Przy 915 mm narzędzie łatwo utrzymać płasko nawet jedną osobą; przy 1 829 mm każde przechylenie o kilka stopni sprawia, że lizak zaczyna kopać jedną krawędzią. Stąd przy dużych szerokościach praktycznie obowiązkowy jest uchwyt z regulacją kąta.

Narzędzie składa się z trzech niezależnych części: profilu roboczego, uchwytu z mocowaniem i rury. Zużywa się profil — rura i uchwyt służą latami, więc kompletuje się je raz.

W ofercie są komplety gotowe do pracy, same profile do wymiany (aluminiowy 1 220 × 203 mm, magnezowy, stalowy manganowy i Big Blue Float) oraz wersja Economic z profilem i uchwytem, ale bez rurek — dla tych, którzy mają już drążki z innego narzędzia.

Uzupełnieniem są rura ⌀45 mm o długości 1 830 mm, pasująca zarówno do łat, jak i do listw wibracyjnych, oraz uchwyt z regulacją kąta nachylenia, który pozwala zmieniać ustawienie profilu w trakcie przeciągania. Bez niego przy dłuższym zasięgu profil pracuje pod stałym kątem i jedna krawędź zbiera więcej niż druga. Do przechowywania jest walizka — istotna przy profilach stalowych, które nie znoszą leżenia w wilgoci.

Po stronie ściągania są trzy rozwiązania o różnym przeznaczeniu. Magnezowe listwy do zgarniania o długości 2 000, 2 500 i 3 000 mm mają podwójne uchwyty i prowadzi się je we dwie osoby. Łata aluminiowa z wbudowaną poziomicą pozwala kontrolować rzędną w trakcie pracy, bez odkładania narzędzia i sięgania po libellę. Bump Cutter o długości 3 000 i 3 500 mm służy do ścinania miejscowych wypukłości, które ujawniają się dopiero po pierwszym przejściu.

Osobnym narzędziem jest listwa rozkładająca do posadzek anhydrytowych ⌀50,8 mm. Wylewki samopoziomujące rozprowadza się inaczej niż beton: masa rozpływa się sama, a zadaniem narzędzia jest rozprowadzenie jej równomiernie i uwolnienie powietrza, a nie ściąganie nadmiaru. Stąd okrągły przekrój zamiast płaskiego profilu — listwę przesuwa się w mieszance ruchem wahadłowym, nie zgarniając jej przed sobą.

Poprzedni etap, czyli rozgarnięcie mieszanki, obsługują grabie i grace. Przy większych powierzchniach ściąganie razem z zagęszczaniem przejmują listwy wibracyjne, a wykończenie po zacieraniu wstępnym — blichówki i pace. Pełna kolejność prac jest w narzędziach ręcznych do betonu.